Z myślą o zbliżających się mistrzostwach EURO 2012 oraz turystach wizytujących Poznań przez cały rok linia tramwajowa nr 17 została przystosowana na potrzeby obsługi ruchu turystycznego. Jest to pierwsze w Polsce, tak kompleksowe przedsięwzięcie wykorzystujące na ten cel środki komunikacji publicznej.

Linia tramwajowa nr 17 biegnie wzdłuż Traktu Królewsko-Cesarskiego. Podróżując nią na odcinku Rondo Śródka – Rynek Jeżycki:

• zobaczysz najwspanialsze poznańskie zabytki,
• na przystankach “siedemnastki” znajdziesz mapy z trasami najciekawszych wycieczek po okolicy,
• szybko dotrzesz w wybrane miejsce na Trakcie- zyskasz więcej czasu na zwiedzanie!
• a wszystko to w cenie zwykłego biletu ZTM!

Przedsięwzięcia zrealizowane zostało przez Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT we współpracy z Zarządem Transportu Miejskiego i Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym.

Ulotka: Linia tramwajowa nr 17.pdf

Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT jest miejską instytucją kultury, która łączy turystykę, edukację i historię w niepowtarzalną ofertę Programu “Trakt Królewsko-Cesarski”.

Działamy w Poznaniu od 2005 roku.
Kieruje nami pasja i determinacja. Naszym przedsięwzięciom towarzyszą jasno określone cele: rzetelnie przedstawiać historię stosując nowatorskie formy przekazu, otwierać szerokie perspektywy na poznawanie miasta i jego przeszłości, edukować poprzez zabawę, czerpać z dorobku kultury i kulturę współtworzyć, kształcić umiejętności społeczne, odkrywać nowe możliwości i rozbudzać entuzjazm do zdobywania wiedzy i aktywnego uczestnictwa w życiu Poznania.

• Ulotka : Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT.pdf [4878.6kb]

udział bezpłatny

Wycieczka z cyklu Terra Incognita – odkryj Ostrów Tumski!: Jakiego poznańskiego biskupa obawiała się królowa Elżbieta I?

Spotkanie przy kościele NMP na Ostrowie Tumskim

TERRA INCOGNITA – ODKRYJ OSTRÓW TUMSKI!

Zapraszamy na poznański Ostrów Tumski  i zachęcamy do udziału w akcji, która otwiera wrota do przeszłości bliskiej i odległej. To dobre miejsce na start dla początkujących turystów i historyków. Dlaczego? Bo tu się Polska zaczęła…

Produkcja i koordynacja: Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT

więcej informacji: www.poznan.pl/trakt (zakładka „Ostrów Tumski”)

15 czerwca ok. g. 23.00, przy moście bpa Jordana

Spektakl o charakterze uniwersalnym czytelny zarówno dla widzów polskich, jak i zagranicznych

udział bezpłatny!

Multimedialne widowisko plenerowe „Luminaria” to magiczna opowieść, której osnową jest  światło, wydobywające z mroków tysiącletniej historii najważniejsze dla Ostrowa Tumskiego postaci i wydarzenia. Tuż po zmroku, w naturalnej scenerii rzeki i katedralnej wyspy ożyją motywy zaklęte w witrażowych obrazach. Powrócą Mieszko z Dobrawą, biskupi: Jordan i Lubrański, a także hrabia Raczyński, ich wizjonerska wyobraźnia i barwne biografie stały się kanwą multimedialnych narracji.

Koordynacja: Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT

Scenariusz i wykonanie: Teatr Usta Usta Republika

Projekt współfinansowany ze środków POiG Działanie 6.4. i stanowią zapowiedź realizowanej inwestycji Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego.

8 czerwca – 30 września 2012

wstęp bezpłatny

Łacińskie  słowo „experitur” oznacza „doświadczanie”. Zachęcamy do doświadczenia niezwykłego spotkania z historią na Ostrowie Tumskim. Na placu przed poznańską katedrą stanie wyjątkowa ekspozycja prezentująca bogactwo symboliki tumskiej wyspy – kolebki polskiej państwowości.

Idea przestrzenna wystawy nawiązuje do nurtu rzecznego. Jako „nurt dziejów” przedstawione zostaną związki historii i kultury lokalnej z europejską. Ekspozycja łączyć będzie tradycję z nowoczesnością, poprzez mariaż treści i jej nośników. Z jednej strony na wystawie dyżurować będą wolontariusze – osoby pomocne w oprowadzeniu po ekspozycji.  Z drugiej – na Ostrowie Tumskim powstanie strefa bezpłatnego dostępu do Internetu, co umożliwi użycie systemu QR Kodów. Treść opracowano w języku polskim i angielskim. Walorem ekspozycji będzie również część stworzona z myślą o rodzinach z dziećmi. Puzzlowa układanka pozwoli poznać średniowieczną historię grodu, jego mieszkańców i tradycje. Po wysiłku intelektualnym każdy mógł będzie spróbować sił w  grach – w bierki i kości. To jeszcze nie wszystkie atrakcje, które czekają na gości ekspozycji „EXPERI-TUM. Ostrów Tumski. W nurcie historii”. Do ich odkrycia zapraszamy na Ostrów Tumski.

Finisaż ekspozycji odbędzie się we wrześniu podczas VII Weekend z Historią na Trakcie Królewsko-Cesarskim.

Koncepcja i koordynacja merytoryczna: Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT

Autor ekspozycji: Krzysztof Lang, Maksa. Pracownia projektowa. Sp. z o.o.

Wystawa plenerowa "EXPERI-TUM"- wizualizacja

Projekt współfinansowany ze środków POiG Działanie 6.4. i stanowią zapowiedź realizowanej inwestycji Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego.

Trakt Królewsko-Cesarski od pl. Wolności do Ostrowa Tumskiego

8 czerwca – 1 lipca 2012

udział bezpłatny!

Odkryj Wyspę Skarbów ukrytą w sercu Poznania wśród bystrego nurtu rzeki Warty! Weź udział w grze, która jak wehikuł czasu poprzez meandry historii, przeniesie Cię do przeszłości!

Po drodze czeka Cię wiele niespodzianek! Będziesz musiał zdobyć tajną mapę, odszukać  zaginionego króla, przyjrzeć się panoramie Poznania, rozszyfrować tajemnice katedry, aby  na końcu odebrać miecze królom i świętym broniących jej skarbów!

Przejdź Traktem Królewsko-Cesarskim od pl. Wolności poprzez Stary Rynek na Ostrów Tumski. Odwiedź kolejnych 6 punktów na trasie i rozwiąż zadania. Za ich prawidłowe wykonanie otrzymasz pieczęci. Zbierz ich kolekcję na swojej karcie i weź udział w losowaniu nagród.

Produkcja i koordynacja: Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT

Projekt współfinansowany ze środków POiG Działanie 6.4. i stanowią zapowiedź realizowanej inwestycji Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego

Zniszczenia wojenne 1945 roku oraz błędne decyzje planistyczne okresu powojennego wpłynęły negatywnie na obecny stan obszaru Ostrowa Tumskiego i Śródki. Teren został zmarginalizowany i zdegradowany, pozostając poza obszarem zainteresowania turystów.
W ostatnich latach podjęte zostały starania na rzecz poprawy sytuacji na tym obszarze. Zapoczątkowany został Miejski Program Rewitalizacji, a w ramach realizacji Programu „Trakt Królewsko – Cesarski” opracowano plan aktywizacji turystycznej Ostrowa Tumskiego i Śródki.
Rezultatem prac nad aktywizacją turystyczną stały się komplementarne koncepcje: parku historycznego, Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego oraz rezerwatu archeologicznego realizowanego przez Muzeum Archeologiczne w Poznaniu.
Organizacja parku historycznego ma na celu ochronę i ekspozycję dziedzictwa kulturowego Ostrowa Tumskiego i Śródki. Park powinien tworzyć spójną, wyodrębnioną całość bazującą na uwarunkowaniach historycznych i urbanistycznych. Jego głównymi, krystalizującymi elementami staną się obiekty zabytkowe, połączone tematycznymi ścieżkami turystycznymi, prezentującymi za pomocą nowoczesnych rozwiązań organizacyjnych i technicznych przeszłość i znaczenie poszczególnych miejsc i obiektów.
W skład parku historycznego wejdą wszystkie obiekty zabytkowe obszaru Ostrowa Tumskiego i Śródki z najważniejszym spośród nich – Katedrą. Kluczowymi obiektami obszaru będą miejsca ekspozycji dziedzictwa kulturowego: Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego, Muzeum Archidiecezjalne oraz relikty wczesnośredniowieczne prezentowane w podziemiach Katedry oraz w rezerwacie archeologicznym. Całość uzupełniona będzie o tematyczne ścieżki turystyczne, zagospodarowane tereny zielone i elementy małej architektury. Park historyczny stanowić będzie przyjazną przestrzeń publiczną, pełniącą funkcje nie tylko edukacyjne, lecz także rekreacyjne. Rewaloryzacja oraz kompleksowa integracja funkcjonalno – przestrzenna obszaru w ramach organizacji parku, pozwoli zaakcentować obecność zabytków w przestrzeni Ostrowa i Śródki oraz wydobyć ich ukryty potencjał.

Projekt współfinansowany ze środków POiG Działanie 6.4.

Szlak Traktu wkracza na obszar Jeżyc, chyba najbardziej znanej dzielnicy Poznania przełomu XIX i XX wieku (obok Łazarza, Wildy oraz Sołacza). Jeżyce – po raz pierwszy wymieniona w dokumencie lokacyjnym miasta w 1253 roku jako wieś służebna Poznania. Nazwa Jeżyce wywodzi się prawdopodobnie od imienia Jeż. W 1392 r. król Władysław Jagiełło nadał sołtysowi Jeżyc przywilej połowu ryb na stawie pod Niestachowem (Sołacz). W XVI wieku czynna była kuźnia miejska. Do Poznania przyłączono je w 1900 r. Od tego czasu datuje się intensywny rozwój dzielnicy. Wytyczono Rynek Jeżycki – jeden z najciekawszych placów targowych Poznania. Powstały piękne kamienice w stylu secesji oraz eklektyzmu. Trakt Królewsko-Cesarski kończy się w sercu najstarszych Jeżyc – w okolicach ulicy Kościelnej, a więc blisko kościoła Najświętszego Serca Jezusa i św. Floriana.

Przy opracowywaniu tekstu korzystano z: “Poznań od A do Z” pod redakcją Włodzimierza Łęckiego i Piotra Maluśkiewicza, Wydawnictwo Kurpisz S. A., Poznań 1998

Załączniki:

• Folder: Jeżyce. Secesji czar.pdf [7234.98kb]

1. KAMIENICE SECESYJNE

Są znakiem rozpoznawczym Jeżyc i ich najcenniejszym walorem architektonicznym. Większość z nich wzniesiono na początku XX stulecia w stylu secesyjnym, którego elementy są najbardziej widoczne w zdobnych fasadach kamienic – w ich asymetrycznie kształtowanych, charakterystycznych szczytach oraz bogatych dekoracjach o roślinnych motywach. Secesyjne formy mają także balustrady, bramy, witraże czy polichromie.

Szczególnie cenne są:

1A – zespół kamienic przy ul. F. D. Roosevelta – wolno stojące malownicze, bogato zdobione kamienice willowe. Warto zwrócić uwagę na piękne detale: dekorację w formie drzewa pomiędzy balkonami kamienicy nr 5 czy postać kobiecą podtrzymującą balkon w kamienicy nr 4. Pełne uroku budynki są rodzajem parawanu dla znajdującego się za nimi (w oficynie) bloku mieszkalnego, również posiadającego ciekawe secesyjne zdobienia. Cały kompleks został zaprojektowany przez spółkę architektoniczną Böhmera & Preula;

1B – osiedle willowe na ul. Z. Krasińskiego – wzorowane na modelu angielskim zespoły mieszkalne składające się z otoczonych ogrodami willi zyskiwały popularność wśród lepiej sytuowanych mieszkańców, oferując wyższy standard i komfort życia niż kamienice czynszowe. W centrum założenia znajduje się malowniczy skwer w kształcie owalu. Wille mają bogato kształtowane bryły i oszczędne dekoracje;

1C – kamienica Leitgeberów, ul. J. H. Dąbrowskiego 35/37 – przykład secesji stylizowanej geometrycznie;

1D – kamienice willowe przy ulicach J. Słowackiego i A. Mickiewicza;

1E – kamienica przy ul. Zwierzynieckiej 20.

2. BUDYNKI SZACHULCOWE

Ze względu na zlokalizowanie dużej części Jeżyc w rejonie fortecznym zezwalano tu jedynie na stawianie budynków łatwych do rozebrania w razie konieczności obrony twierdzy. Wznoszone domy miały konstrukcję ryglową (drewniany szkielet wypełniony cegłami). W tej technice zbudowano m.in. pierwszy poznański dworzec, który mieścił się przy dzisiejszej ul. Zwierzynieckiej. Do dziś zachowało się kilka zabytków szachulcowych, np.:

2A – dawna siedziba Izby Rolniczej (ul. J. H. Dąbrowskiego 17) – budynek z 1895 r., utrzymany w stylu szwajcarskim;

2B – kamienica z ozdobnym, rzeźbionym gankiem (ul. J. H. Dąbrowskiego 42);

2C – kamienica przy ul. J. H. Dąbrowskiego 52.

3. ZAGRODY BAMBERSKIE

Na terenie Jeżyc zachowały się XIX-wieczne zabudowania wiejskie. Zagrody budowane przez Bambrów składały się z budynku mieszkalnego i zabudowań gospodarczych, ustawionych wokół prostokątnego, zazwyczaj brukowanego podwórza:

3A – zagroda rodziny Jeske (ul. J. H. Dąbrowskiego 40);

3B – zagroda rodziny Paetzów (ul. Kościelna 43), obecnie zaadaptowana na restaurację i hotel.

4. TEATR NOWY

Mieści się w secesyjnej kamienicy z 1906 r. zwieńczonej charakterystyczną ażurową latarnią. Teatrem, który działa tu od 1923 r., kierowało wielu uznanych dyrektorów, to dzięki nim stał się on jedną z najlepszych scen w kraju. Teatr nosi imię Tadeusza Łomnickiego – aktora, który zmarł na scenie podczas prób Króla Leara W. Szekspira w 1992 r.

Teatr Nowy
ul. Jana Henryka Dąbrowskiego 5, Poznań
tel. 61 847 24 40

Kasy biletowe:
czynne od poniedziałku do soboty 13.00-19.00,
w niedziele 16.00-19.00

strona domowa teatru

5. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

W latach 20. i 30. na obszarze Jeżyc wybudowano również obiekty modernistyczne. Jednym z najlepszych przykładów realizacji w tym stylu jest budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przy jego budowie po raz pierwszy w Poznaniu zastosowano konstrukcję żelbetową. W latach 50. na dachu budynku zamontowano urządzenia służące zagłuszaniu zachodnich stacji radiowych. Ich zniszczenie przez demonstrantów było ważnym wydarzeniem i miało duże znaczenie ideowe w czasie Poznańskiego Czerwca 1956 r.

Innymi cennymi przykładami budynków modernistycznych na Jeżycach są:

5A – budynek przy ul. J. H. Dąbrowskiego 8;

5B – zespół budynków przy ulicach H. Sienkiewicza i J. Kochanowskiego.

6. RYNEK JEŻYCKI

Nowy plac targowy dla Jeżyc otwarto w 1891 r., aby pomieścić zwiększającą się liczbę korzystających z niego kupców i mieszkańców. Rynek stał się centrum rozwijającego się przedmieścia. Wokół niego postawiono eleganckie, w większości secesyjne kamienice, dzięki czemu jest jednym z najładniejszych poznańskich rynków, który do dziś pełni funkcję handlową.

7. KOŚCIÓŁ NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA I ŚWIĘTEGO FLORIANA

Jeżyce podlegały parafii św. Wojciecha, jednak znaczna odległość od ­kościoła była uciążliwa dla mieszkańców. Dlatego też podjęto starania o utworzenie własnej parafii, którą erygowano w 1894 r., a trzy lata później rozpoczęto budowę kościoła o neoromańskiej formie wg projektu Jana Rakowicza. Pierwotnie kościół posiadał strzelistą wieżę, której po zniszczeniach w czasie II wojny światowej nie odbudowano. Wnętrza świątyni zdobią malowidła ścienne autorstwa Tadeusza Sulimy-Popiela (który był także jednym z autorów Panoramy Racławickiej), nawiązujące do tradycyjnych motywów ludowych. W ołtarzu umieszczona jest figura Chrystusa dłuta Władysława ­Marcinkowskiego. Na tyłach kościoła znajduje się, powstała w dwudziestoleciu międzywojennym, grota Matki Boskiej z Lourdes.

8. ZESPÓŁ SZKÓŁ PRZY UL. J. SŁOWACKIEGO

Kompleks budynków szkolnych z ceglanymi elewacjami, w charakterystycznym dla tego okresu układzie pawilonowym powstał na początku XX w. W oddzielnym budynku zlokalizowano salę gimnastyczną. Obecnie mieszczą się tam szkoły podstawowa i gimnazjum.

9. STARE ZOO

To jeden z najstarszych ogrodów zoologicznych w Europie. Początki zwierzyńca wiążą się z niecodziennym prezentem urodzinowym, jaki od przyjaciół otrzymał jeden z bywalców restauracji przydworcowej. Jubilat został właścicielem kilku zwierząt (m.in.: kozy, małpy i niedźwiedzia), które zapoczątkowały ekspozycję menażeryjną, przekształconą w 1875 r. w ogród zoologiczny. Po likwidacji stacji kolejowej jej część i niektóre budynki przeznaczono na potrzeby zoo (np. w parowozowni urządzono słoniarnię). Z biegiem lat placówka rozrastała się, prezentując coraz więcej gatunków zwierząt i z powodzeniem biorąc udział w programach ochrony ginących gatunków. W 1975 r. otwarto w Poznaniu Nowe Zoo, do którego sukcesywnie przenoszono zwierzęta. Obecnie Stare Zoo jest ogólnie dostępnym parkiem z ekspozycją zwierząt udomowionych i zmiennocieplnych.

10. DRUKARNIA CONCORDIA

Budynek wzniesiono w 1910 r. na potrzeby drukarni. Stylistycznie nawiązywał do neobarokowej architektury. Pod koniec XX w. nieużytkowany, popadł w ruinę. Niedawno został odrestaurowany, mieści się tu obecnie centrum ­designu.

Po chwili trasa Traktu dociera do bardzo ważnego elementu w pejzażu miasta. Oto Dzielnica Zamkowa (Forum Cesarskie) staje przed Tobą otworem. Została zbudowana w zachodniej części Śródmieścia, po wyburzeniu murów twierdzy pruskiej Festung Posen. Celem jej budowy było utworzenie centralnej dzielnicy Poznania, mającej z jednej strony podkreślać jego niemieckość, z drugiej zaś połączyć Śródmieście z nowoprzyłączonymi osadami: Jeżycami, Łazarzem oraz poprzez Ring Stübbena z Wildą. Forum Cesarskie miało się wyraźnie odróżniać architekturą od wybitnie polsko – włoskiego charakteru Starego Miasta.

Czas powstania dzielnicy to jednocześnie okres nasilonego procesu germanizacji ziem regionu Wielkopolski. Wtedy to Poznań uzyskał tytuł “Residenzstadt” – miasta rezydencji cesarza niemieckiego.

Założenie urbanistyczne Forum Cesarskiego i powiązany z nim tzw. Ring Stübbena stanowią wybitny przykład urbanistyki na najwyższym europejskim poziomie (wzorowane na przykładach Berlina i Wiednia).

Jego centralnym punktem jest plac Adama Mickiewicza, który otaczają:

• Collegium Minus Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza wraz z Aulą Uniwersytecką (dawna pruska Akademia Królewska),
• Akademia Muzyczna,
• Filharmonia (dawny bank niemiecki),
• Teatr Wielki,
• Collegium Maius Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (dawna Komisja Kolonizacyjna).
• najbardziej wymowną budowlą jest Zamek Cesarski zbudowany dla cesarza Wilhelma II.

Przy opracowywaniu tekstu korzystano z: “Poznań od A do Z” pod redakcją Włodzimierza Łęckiego i Piotra Maluśkiewicza, Wydawnictwo Kurpisz S. A., Poznań 1998

Załączniki:

• Folder: Dawna Dzielnica Zamkowa w Poznaniu.pdf [517.07kb]

1. DAWNY ZAMEK CESARSKI

Neoromański zamek Wilhelma II  wzniesiony został według projektu Franza Schwechtena. W części zachodniej mieściły się apartamenty rodziny cesarskiej, we wschodniej reprezentacyjna sala tronowa. W wielkiej wieży, w której znajdowało się wejście dla cesarza mieściła się również kaplica zamkowa. Do zamku przylegał ogród – obecnie park, w którym stoi pomnik Ofiar Katynia i Sybiru. Na sąsiadującym z parkiem Dziedzińcu Różanym znajduje się fontanna wzorowana na Fontannie Lwów z Grenady. Uroczyste przekazanie zamku cesarzowi Wilhelmowi II miało miejsce w 1910 r. W okresie międzywojennym mieściła się tutaj rezydencja Prezydenta Rzeczypospolitej; część pomieszczeń zajmował Uniwersytet. Studiowali tu między innymi trzej matematycy, którzy złamali szyfr niemieckiej Enigmy; ich pomnik znajduje się przed zamkiem. W czasie II wojny światowej znacznie przebudowano wnętrza zamku, przeznaczając go na rezydencję Hitlera, który jednak nigdy tu nie był. Po wojnie obniżono wieżę zachowując natomiast neoromańską formę budowli. Obecnie gospodarzem gmachu jest Centrum Kultury “Zamek”.

Centrum Kultury ZAMEK
ul. Święty Marcin 80/82, Poznań
tel. 61 646 52 00

Kasa czynna:
codziennie w godz. 11.00-19.00
w sierpniu: od poniedziałku do piątku w godz. 11.00-19.00

strona domowa

2. PLAC ADAMA MICKIEWICZA

Plac pełnił funkcje reprezentacyjne i stanowił centrum życia obywatelskiego. Jego rangę podkreślały stawiane tu pomniki. W czasach pruskich był to pomnik Bismarcka, po I wojnie odsłonięto Pomnik Wdzięczności – wotum za odzyskaną niepodległość. Obecnie plac zdobią pomniki: Mickiewicza i Poznańskiego Czerwca 1956. Tu właśnie w czerwcu 1956 r. manifestowali poznańscy robotnicy, którzy jako pierwsi w Polsce wystąpili przeciw komunistycznej władzy, walcząc “o Boga, za wolność, prawo i chleb”. Także tutaj, w czasie swej pielgrzymki w 1997 r. papież Jan Paweł II spotkał się z poznańską młodzieżą.  Do placu przylega park Adama Mickiewicza z fontanną.

3. COLLEGIUM MINUS I AULA UNIWERSYTECKA UAM (dawna Akademia Królewska)

Akademia Królewska w Poznaniu – wyższa, lecz nie posiadająca praw uniwersyteckich uczelnia państwowa, kształcąca głównie młodzież niemiecką utworzona została w 1903 r. Reprezentacyjny gmach auli Akademii oraz przylegający doń budynek szkolny wybudowano w stylu “niemieckiego renesansu”. Obecnie ma tutaj siedzibę rektorat Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, który powstał w 1919 r. W znanej z doskonałej akustyki Auli Uniwersyteckiej odbywają się uroczystości akademickie oraz koncerty. Koncertują tutaj: Filharmonia Poznańska, słynny chór “Poznańskie Słowiki” Stefana Stuligrosza oraz Orkiestra Kameralna “Amadeus”, a co pięć lat odbywają się – najstarsze na świecie – Międzynarodowe Konkursy Skrzypcowe im. Henryka Wieniawskiego.

strona domowa uczelni

4. COLLEGIUM IURIDICUM UNIWERSYTETU IM. ADAMA MICKIEWICZA (UAM) (dawny Bank Spółek Raiffeisena)

Budynek stylem nawiązuje do renesansu. Oprócz banku spółdzielczego mieściła się tu restauracja, piwiarnia, winiarnia i kasyno. O rolniczym charakterze banku przypominają  rzeźby zdobiące portal główny: snop zboża, drób i ul. Obecnie budynek jest siedzibą Uniwersytetu.

strona domowa uczelni

5. AKADEMIA MUZYCZNA IM. IGNACEGO PADEREWSKIEGO (dawny Dom Ewangelicki)

Dom gminy ewangelickiej mieścił reprezentacyjne sale zebrań, część hotelową z zapleczem gastronomicznym, bibliotekę z czytelnią, a także kilka sklepów i bank.  Obecnie, w rozbudowanym budynku, mieści się Akademia Muzyczna, do której przylega nowoczesna sala koncertowa – Aula Nova.

strona domowa uczelni

6. DAWNE ZIEMSTWO KREDYTOWE I DYREKCJA POCZTY

Neoromańskie gmachy Ziemstwa Kredytowego i Dyrekcji Poczty stanowiły stylistyczne dopełnienie zamku cesarskiego. Personifikacja poczty w portalu przy ul. Kościuszki oraz postacie chłopców z grabiami i trąbką pocztową na bramie od strony ul. Św. Marcin mówią o przeznaczeniu budowli, które do dziś pełnią pierwotne funkcje.

7. TEATR WIELKI (dawny Teatr Miejski)

Uroczyste otwarcie niemieckiego Teatru Miejskiego odbyło się w 1910 r.; już 10 lat później – po odrodzeniu państwa polskiego – wystawieniem “Halki” Moniuszki  zainaugurował swoją działalność Teatr Wielki. W ciągu 90 lat zrealizowano w nim kilkaset premier z repertuaru operowego, baletowego, operetkowego i musicalowego, między innymi polskie prapremiery “Harnasiów” Karola Szymanowskiego i “Czarnej Maski” Krzysztofa Pendereckiego. Fasadę neoklasycznego gmachu zdobi portyk z sześcioma kolumnami  zwieńczony rzeźbą Pegaza. Rzeźby przed fasadą przedstawiają siedzącą na lwie postać kobiecą i kroczącego u boku pantery młodzieńca.

Teatr Wielki
ul. Aleksandra Fredry 9, Poznań
tel. 61 659 02 00

Kasy biletowe:
od poniedziałku do soboty: 13.00 – 19.00
w niedziele i święta (w dniu spektaklu): 16.00 – 18.00.

strona domowa teatru

8. COLLEGIUM MAIUS (dawna siedziba Królewskiej Komisji Osadniczej)

Komisja Osadnicza powołana została w celu wykupywania gospodarstw rolnych od Polaków i przekazywania ich kolonistom niemieckim. Wzniesiony na jej potrzeby gmach ma formę neobarokowego pałacu, a jego wystrój miał przedstawiać rolę niemieckiego osadnictwa na ziemiach polskich, o którego rolniczym charakterze przypominają m.in. rzeźby przedstawiające żniwiarkę i oracza, zdobiące portal zachodni. Obecnie mieści się tu Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM oraz Uniwersytet Medyczny.

strona domowa uczelni

9. KOŚCIÓŁ NAJŚWIĘTSZEGO ZBAWICIELA (dawny kościół św. Pawła)

Neogotycki kościół przeznaczony był dla gminy ewangelickiej zachodniej części Poznania. Chociaż powstał przed budową Dzielnicy Zamkowej, to wpisuje się w jej ideowy program. Zgodnie z zamysłem fundatorów miał on zdominować otoczenie i strzelistą wieżą przewyższać polskie kościoły. Po II wojnie światowej świątynia przekazana została katolikom.

Stare Miasto przylega bezpośrednio do Śródmieścia. Śródmieście – to w głównej mierze obszar obejmujący okolice placu Wolności. Układ urbanistyczny tej dzielnicy zaprojektowany został przez D. Gilly’ego na początku XIX wieku. Miało to być centrum rozwijającego się w kierunku zachodnim Poznania. Tu znajdziesz między innymi Muzeum Narodowe, Bazar oraz gmachy bibliotek: Raczyńskich i Uniwersyteckiej. W szerszym znaczeniu Śródmieście rozumiane jest jako obszar dawnych murów wewnętrznych twierdzy pruskiej Festung Posen. Jest on wyznaczony tzw. Ringiem Stübbena, układem ulic powstałym po wyburzeniu murów fortecy. Tak pojęte śródmieście wyznaczają ulice: Królowej Jadwigi, al. Niepodległości, ul. Kutrzeby a od wschodu rzeka Warta. Znaleźć tu można dużą ilość secesyjnych i eklektycznych kamienic, wiele reprezentacyjnych gmachów oraz ciekawe założenia parkowe.

Załączniki:

• Folder: Śródmieście.pdf [7727.41kb]

1. ALEJE KAROLA MARCINKOWSKIEGO

Aleje były pierwszą miejską publiczną promenadą, jaką zaprojektowano na ziemiach polskich (wzór stanowiła berlińska aleja Unter den Linden). Przy niej znajdowały się: budynek poczty i przystanek dyliżansów pocztowych – głównego środka komunikacji do czasu doprowadzenia do Poznania linii kolejowej. Dziś uwagę zwraca fontanna Kronthala, znajdująca się w miejscu dawnej głównej studni wodociągów ufundowanych przez hr. Edwarda Raczyńskiego w 1847 r. oraz współczesne pomniki: Karola Marcinkowskiego (jednego z twórców idei pracy organicznej, pomnik autorstwa Stanisława Radwańskiego), mitycznego Golema (autorstwa Davida Černego) i Stela (autorstwa Heinza Macka).

2. PLAC WOLNOŚCI

Centralny plac założenia urbanistycznego XIX-wiecznego “Nowego Miasta”, którego otoczenie stanowiły reprezentacyjne budynki. Był miejscem ważnych uroczystości, m.in. przysięgi wojsk powstańczych w 1919 r. Obecnie ozdobą placu są studzienka Higiei, ufundowana przez hr. E. Raczyńskiego, i nowoczesna fontanna. Ciekawostką jest, że w latach 20. XX w. na placu działała pierwsza w Polsce stacja benzynowa.

3. ARKADIA

Pierwszą budowlą wzniesioną w tym miejscu był teatr (1802 r.), w którym początkowo wystawiano zarówno polskie, jak i niemieckie sztuki. Z czasem, w związku z nasilającą się germanizacją, przedstawienia polskie podlegały coraz silniejszej cenzurze, aż w końcu zostały zakazane. W XIX w. wystąpili tu m.in.: Wojciech Bogusławski, Helena Modrzejewska, Ferenc Liszt, Niccoló Paganini czy Henryk Wieniawski. Ze względu na zły stan techniczny w 1877 r. teatr rozebrano i wybudowano na jego miejscu obecny gmach. W dwudziestoleciu międzywojennym w budynku mieściło się pierwsze w Poznaniu studio Polskiego Radia oraz popularna kawiarnia “Arkadia”, od której pochodzi nazwa budynku. Współcześnie mają tu swoją siedzibę m.in. Centrum Informacji Miejskiej i Teatr Ósmego Dnia (jeden z najlepszych teatrów awangardowych w Polsce).

4. BIBLIOTEKA RACZYŃSKICH

Biblioteka została otwarta w 1829 r. i mieściła pierwszą publiczną czytelnię w Poznaniu. Ufundowana została przez hr. Edwarda Raczyńskiego, jednego z najznamienitszych mecenasów sztuki tamtych czasów. Fasada gmachu wzorowana jest na wschodniej fasadzie Luwru. Zgodnie z ambicjami braci Raczyńskich, dążącymi do uczynienia z Poznania centrum kulturalno-społecznego, obok biblioteki powstał budynek przeznaczony na galerię malarstwa prezentującą zbiory drugiego z braci – Atanazego. Obecnie miejsce  nieistniejącej już galerii wykorzystano pod budowę nowego skrzydła Biblioteki.

Biblioteka Raczyńskich
Plac Wolności 19, Poznań
tel. 61 852 94 42

strona domowa biblioteki

5. BAZAR

Hotel Bazar powstał z inicjatywy wielkiego społecznika Karola Marcinkowskiego. W okresie zaborów stanowił centrum polskiego życia społecznego, kulturalnego, gospodarczego i politycznego, był też miejscem uroczystości patriotycznych, np. w 1880 r. Henryk Sienkiewicz przedstawił tu swoją nowelę Za chlebem, a w 1918 r. przemówienie wygłosił tu Ignacy Paderewski. Jego słowa stały się impulsem do wybuchu powstania wielkopolskiego. Na parterze mieściły się sklepy polskich kupców (jeden z nich należał do Hipolita Cegielskiego – przedsiębiorcy i społecznika zaangażowanego w działalność Towarzystwa Pomocy Naukowej, fundującego stypendia naukowe dla młodzieży polskiej).

6. MUZEUM NARODOWE W POZNANIU – GALERIA MALARSTWA i RZEŹBY

Gmach muzeum zbudowano w 1903 r. z przeznaczeniem na Kaiser-Friedrich-Museum. Po odzyskaniu niepodległości budynek został siedzibą Muzeum Wielkopolskiego (od 1950 r. Muzeum Narodowego). Placówka może się poszczycić jedną z najbogatszych kolekcji sztuki w Polsce. Istotny udział w jej stworzeniu odegrało przekazanie muzeum m.in. dzieł zgromadzonych przez dwóch poznańskich mecenasów sztuki: Atanazego Raczyńskiego (kolekcja malarstwa obcego) oraz Seweryna Mielżyńskiego (zbiory malarstwa polskiego). Najbardziej znanym obrazem w muzeum jest Plaża w Pourville – jedyne dzieło Claude’a Moneta w Polsce. Warto dodać, że płótno to zaginęło w tajemniczych okolicznościach w 2000 r. i dopiero po dziesięciu latach, gdy już stracono nadzieję na jego odnalezienie, złodziej został ujęty, a obraz powrócił do muzeum.

Galeria Malarstwa i Rzeźby
Al. Marcinkowskiego 9,  Poznań
tel.: +48 61 85 68 028

Godziny otwarcia:

• pn – nieczynne
• wt – czw 9:00 – 15:00 (11:00 – 17:00, od 16 czerwca do 15 września włącznie)
• pt 12:00 – 21:00
• sb – nd 11:00 – 18:00

Bilety:
normalny -7 zł
ulgowy – 5 zł
wstęp bezpłatny – sobota

strona domowa muzeum

7. UNIWERSYTET ARTYSTYCZNY

Budynek był początkowo siedzibą Ziemstwa Kredytowego, pierwszej w Poznaniu nowoczesnej instytucji kredytowej powstałej z inicjatywy polskiego ziemiaństwa. Obecnie jest siedzibą Uniwersytetu Artystycznego.

strona domowa uczelni

8. POZNAŃSKIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ NAUK

Powstało w 1857 r., a jego działalność miała nieoceniony wpływ na polskie życie naukowe w czasie zaborów. Siedzibą Towarzystwa jest gmach z lat 1872-1879, który rozbudowano w 1908 r. wg projektu Rogera Sławskiego. Towarzystwo prowadziło m.in. Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich, zwane też Muzeum im. Mielżyńskich, na cześć Seweryna Mielżyńskiego, który przekazał placówce swoją prywatną kolekcję oraz ufundował gmach PTPN. Ekspozycja była chętnie odwiedzana zarówno przez Polaków, jak i Niemców. Zbiory nieistniejącego już muzeum obecnie znajdują się w Muzeum Narodowym oraz Muzeum Archeologicznym. Budynki do dziś są użytkowane przez Towarzystwo. Warto odwiedzić zaciszny dziedziniec budynku PTPN, który zdobi pomnik Adama Mickiewicza, kopia pierwszego w mieście pomnika wieszcza, który niegdyś stał przy kościele św. Marcina.

Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
ul. Seweryna Mielżyńskiego 27, Poznań
tel. 61 852 74 41

strona domowa

9. OKRĄGLAK

Charakterystyczny  obiekt w kształcie walca jest jednym z najlepszych przykładów polskiego modernizmu. Przy jego budowie po raz pierwszy w Poznaniu zastosowano prefabrykowane elementy żelbetowe. W budynku przez wiele lat mieścił się popularny dom towarowy.

10. TEATR POLSKI

Gdy władze zaborcze zakazały wystawiania sztuk polskich w teatrze miejskim, Polacy podjęli starania o utworzenie własnej sceny. Fundusze na jej powstanie pochodziły ze zbiórki społecznej prowadzonej w trzech zaborach, co upamiętnia inskrypcja na fasadzie gmachu: “Naród sobie”. Działalność artystyczną zainaugurowano w 1875 r. wystawieniem Zemsty Aleksandra Fredry. W teatrze występowało wielu wybitnych aktorów, m.in.: Helena Modrzejewska, Gabriela Zapolska czy Stefan Jaracz. Niegdyś gmach teatru był od ulicy oddzielony kamienicą czynszową, a dochody z opłat przeznaczone były na utrzymanie sceny.

Teatr Polski
ul. 27 Grudnia 8/10, Poznań
tel. 61 852 56 27

Kasa biletowa czynna:
- od wtorku do piątku od 10.00 do 19.00 (lub do momentu rozpoczęcia spektaklu),
- w soboty i niedziele od 16.00 do 19.00 (lub do momentu rozpoczęcia spektaklu).

strona domowa teatru

11. BIBLIOTEKA UNIWERSYTECKA

Gmach dawnej Biblioteki im. Cesarza Wilhelma wzniesiono w latach 1899-1902, wg projektu Karla Hinckeldeyna, który nadał mu formę neobarokową. Po odzyskaniu niepodległości zbiory placówki zostały przejęte na potrzeby organizacji polskiej biblioteki. Obecnie jest siedzibą Biblioteki Uniwersyteckiej.

Biblioteka Uniwersytecka
ul. Franciszka Ratajczaka 38, Poznań
tel. 61 829 38 17

strona domowa biblioteki

12. KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO MARCINA

Parafia Świętego Marcina istniała w tym miejscu już w XIII w., czyli przed lokacją Poznania. Gotycki kształt kościoła to efekt przebudowy z początku XVI w. W portalu znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca św. Marcina – patrona kościoła, ale także jednej z głównych ulic Poznania. Wnętrze świątyni zdobią współczesne polichromie wykonane przez Wacława Taranczewskiego.